Tính lãi vay ngân hàng và trả góp theo tháng

Ba cách tính lãi vay, ba số tiền hoàn toàn khác nhau

Cùng một khoản vay, cùng một con số lãi suất, nhưng cách tính khác nhau khiến số tiền bạn trả chênh nhau gần gấp đôi. Đây là điều quan trọng nhất cần hiểu trước khi ký hợp đồng vay.

1. Dư nợ giảm dần (gốc đều)

Gốc chia đều cho số tháng, lãi tính trên số tiền còn nợ. Vì dư nợ giảm dần nên tiền lãi cũng giảm dần, tháng đầu trả nặng nhất rồi nhẹ dần. Đây là cách công bằng nhất và thường dùng cho vay mua nhà, vay kinh doanh tại ngân hàng.

2. Gốc và lãi chia đều hàng tháng

Bản chất vẫn tính lãi trên dư nợ còn lại, chỉ khác là số tiền trả mỗi tháng được san phẳng cho bằng nhau. Những tháng đầu phần lớn số tiền là lãi, càng về sau phần gốc càng nhiều. Tổng lãi nhỉnh hơn cách 1 một chút, đổi lại bạn biết chính xác mỗi tháng phải chuẩn bị bao nhiêu tiền.

3. Dư nợ gốc ban đầu (lãi phẳng)

Lãi tính trên toàn bộ số tiền vay ban đầu suốt kỳ hạn, bất kể bạn đã trả bớt bao nhiêu gốc. Tháng cuối cùng khi chỉ còn nợ vài triệu, bạn vẫn trả tiền lãi như tháng đầu khi còn nợ cả trăm triệu.

Đây là cách các công ty tài chính tiêu dùng hay dùng, và cũng là lý do họ quảng cáo được những con số lãi suất nghe rất dễ chịu.

Ví dụ cụ thể: vay 100 triệu trong 12 tháng, lãi suất 12%/năm

Con số 22,15% ở dòng cuối là điểm mấu chốt. Hợp đồng ghi lãi suất 12%/năm, nhưng vì tính theo cách phẳng nên bạn thực sự đang trả mức tương đương 22,15%/năm nếu quy về cách dư nợ giảm dần. Số tiền lãi gần gấp đôi.

Quy tắc nhẩm nhanh: lãi phẳng nhân khoảng 1,8 lần thì ra lãi suất thực tế. Khi ai đó chào bạn "trả góp lãi suất chỉ 0,8%/tháng", hãy hiểu con số thật vào khoảng 1,4-1,5%/tháng, tức 17-18%/năm.

Câu cần hỏi trước khi ký hợp đồng vay

• Lãi tính theo dư nợ giảm dần hay dư nợ gốc ban đầu? Đây là câu quan trọng nhất, và cũng là câu ít người hỏi nhất.
• Lãi suất cố định bao lâu, sau đó thả nổi theo công thức nào? Vay mua nhà thường ưu đãi 6-24 tháng đầu, sau đó là "lãi tiết kiệm 12 tháng + biên độ 3,5%".
• Phí trả nợ trước hạn bao nhiêu? Thường 1-3% số tiền trả trước, giảm dần theo năm. Nếu định trả sớm thì khoản phí này rất đáng cân nhắc.
• Còn khoản phí nào khác không? Phí thẩm định tài sản, phí bảo hiểm khoản vay, phí công chứng - cộng lại có thể vài chục triệu.

Vì sao trả nợ trước hạn trong những năm đầu lại lợi nhất

Với khoản vay dài hạn tính theo dư nợ giảm dần, những năm đầu tiền lãi chiếm phần lớn số tiền bạn trả hàng tháng, vì dư nợ khi đó đang cao nhất. Trả thêm gốc trong giai đoạn này giúp cắt giảm rất nhiều tiền lãi cho toàn bộ quãng đường còn lại.

Nhưng hãy tính cả phí phạt trả trước hạn vào bài toán. Nếu phí là 2% mà bạn tiết kiệm được 15% tiền lãi thì rõ ràng nên trả; nếu chỉ còn 2 năm cuối kỳ hạn thì khoản tiết kiệm có thể không bù nổi phí.