Giỗ Tổ Hùng Vương
Giỗ Tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 âm lịch: ý nghĩa ngày tưởng nhớ các vua Hùng, lễ hội Đền Hùng và di sản được UNESCO ghi danh.
- Thời gian
- Mùng 10 tháng Ba âm lịch
- Nơi
- Đền Hùng (Phú Thọ) và cả nước
- Năm nay rơi vào
- Thứ Sáu, 16/4/2027ngày 10 tháng Ba âm lịch, năm Đinh Mùi, còn 147 ngày
Tóm tắt nhanh
- Khi nào: mùng 10 tháng 3 âm lịch, ngày nghỉ lễ chính thức.
- Ở đâu: Đền Hùng, núi Nghĩa Lĩnh, Phú Thọ; nhiều địa phương có lễ dâng hương cùng ngày.
- Lễ hội: dâng hương, rước kiệu, hát Xoan, thi gói bánh chưng.
"Dù ai đi ngược về xuôi / Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba." Câu ca dao ấy đã trở thành lời nhắc chung của người Việt khắp nơi: nhớ về các vua Hùng, những người có công dựng nước.
Ý nghĩa ngày Giỗ Tổ
Theo truyền thuyết, các vua Hùng là con cháu của Lạc Long Quân và Âu Cơ, đã lập nên nhà nước Văn Lang, nhà nước đầu tiên của người Việt. Ngày Giỗ Tổ là dịp con cháu cả nước tưởng nhớ công lao dựng nước, thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn" ở quy mô cả dân tộc.
Thờ cúng Hùng Vương là sự mở rộng của nếp thờ cúng tổ tiên trong mỗi gia đình: từ ông bà, dòng họ, đến làng xã, và cuối cùng là Quốc tổ của cả dân tộc.
Ngày nghỉ lễ chính thức
Từ năm 2007, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch) trở thành ngày nghỉ lễ chính thức, người lao động được nghỉ và hưởng nguyên lương.
Năm 2012, "Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ" được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Lễ hội Đền Hùng
Lễ hội diễn ra tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh, tỉnh Phú Thọ, kéo dài nhiều ngày trước ngày chính hội.
- Phần lễ: lễ dâng hương tưởng niệm các vua Hùng, lễ rước kiệu của các làng quanh vùng về đền.
- Phần hội: hát Xoan (di sản được UNESCO ghi danh), đánh trống đồng, thi gói và nấu bánh chưng, bánh giầy, các trò chơi dân gian.
Bánh chưng, bánh giầy và vua Hùng
Gắn với thời Hùng Vương là truyền thuyết Lang Liêu, người con thứ mười tám của vua Hùng thứ sáu. Chàng dâng lên vua cha bánh chưng vuông tượng trưng cho đất và bánh giầy tròn tượng trưng cho trời, được vua truyền ngôi. Từ đó bánh chưng, bánh giầy có mặt trong các dịp lễ Tết của người Việt.
Kinh nghiệm đi Đền Hùng
- Ngày chính hội rất đông; nên đi trước vài ngày hoặc sau ngày 10 nếu muốn thong thả.
- Đường lên đền Thượng có nhiều bậc đá; mặc đồ thoải mái, mang giày bệt.
- Lễ vật gọn nhẹ: hương, hoa, bánh chưng, bánh giầy; không cần đốt nhiều vàng mã.
Khu di tích Đền Hùng có gì?
Khu di tích nằm trên núi Nghĩa Lĩnh, gồm nhiều công trình nối tiếp nhau từ chân lên đỉnh núi:
- Đền Hạ: theo truyền thuyết là nơi mẹ Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng.
- Chùa Thiên Quang: ngôi chùa cạnh đền Hạ.
- Đền Trung: nơi các vua Hùng cùng các Lạc hầu, Lạc tướng bàn việc nước; gắn với tích Lang Liêu dâng bánh chưng, bánh giầy.
- Đền Thượng: trên đỉnh núi, nơi các vua Hùng làm lễ tế trời đất.
- Lăng Hùng Vương: bên cạnh đền Thượng.
- Đền Giếng: dưới chân núi phía bên kia, gắn với tích hai công chúa Tiên Dung và Ngọc Hoa.
Đi hết các điểm chính mất khoảng nửa ngày, có nhiều bậc đá dốc, nên chuẩn bị giày dép thoải mái.
Câu hỏi thường gặp
Giỗ Tổ Hùng Vương năm nay vào ngày nào?
Luôn là mùng 10 tháng 3 âm lịch. Ngày dương lịch năm nay ghi ở đầu bài.
Ở xa Phú Thọ có thể tưởng nhớ vua Hùng thế nào?
Nhiều địa phương có đền thờ vua Hùng và tổ chức lễ dâng hương cùng ngày. Ở nhà, gia đình có thể thắp hương bàn thờ gia tiên, kể cho con cháu nghe về truyền thuyết dựng nước.