Nếp Việt
Lễ Tết

Lễ Vu Lan và rằm tháng Bảy

Rằm tháng Bảy âm lịch: lễ Vu Lan báo hiếu và bông hồng cài áo, mâm cúng gia tiên, cách cúng cô hồn ngoài trời, bài khấn mẫu và những điều kiêng kỵ.

Thời gian
Rằm tháng Bảy âm lịch (mùa Vu Lan kéo dài cả tháng Bảy)
Nơi
Cả nước
Giờ thường làm
Cúng gia tiên buổi sáng hoặc trưa; cúng cô hồn chiều tối ngày 14 hoặc 15
Người thực hiện
Chủ nhà
Năm nay rơi vào
Thứ Hai, 16/8/2027ngày 15 tháng Bảy âm lịch, năm Đinh Mùi, còn 269 ngày

Tóm tắt nhanh

  • Khi nào: rằm tháng Bảy âm lịch. Nhiều nhà cúng trong khoảng từ mùng 2 đến 15 tháng Bảy.
  • Ba việc thường làm: cúng gia tiên (báo hiếu), đi chùa dự lễ Vu Lan, cúng cô hồn ngoài trời.
  • Mâm cúng cô hồn: cháo trắng loãng, gạo muối, bỏng ngô, khoai lang, bánh kẹo, nước, hương, quần áo giấy.
  • Cúng cô hồn lúc nào: chiều tối, đặt ngoài cửa, không mang vào nhà.
  • Cần tránh: cúng cô hồn trong nhà, gọi tên người khác vào ban đêm, đốt vàng mã bừa bãi.

Rằm tháng Bảy âm lịch là ngày có hai lớp ý nghĩa đan xen: lễ Vu Lan báo hiếu của Phật giáo, và ngày "xá tội vong nhân" trong tín ngưỡng dân gian. Cả hai đều xoay quanh lòng biết ơn và sự thương xót.

Cần sắm sửa

Mâm cúng gia tiên

Mâm cúng cô hồn (ngoài trời)

Nếu đi chùa dự lễ Vu Lan

Các bước thực hiện

  1. Lau dọn bàn thờ và chuẩn bị lễ vật từ ngày 13, 14.
  2. Cúng gia tiên: bày mâm cỗ lên bàn thờ, thắp hương, đọc bài khấn báo hiếu, tưởng nhớ tổ tiên.
  3. Đi chùa (tùy gia đình): dự lễ Vu Lan, nghi thức bông hồng cài áo, cầu siêu cho người đã khuất.
  4. Chiều tối, cúng cô hồn: đặt mâm ở sân, trước cửa hoặc vỉa hè trước nhà. Thắp hương, khấn mời các vong linh không nơi nương tựa về nhận lễ.
  5. Kết thúc lễ cô hồn: khi hương tàn, hóa giấy tiền quần áo, rắc gạo muối ra đường. Bánh kẹo, bỏng ngô chia cho mọi người, trẻ con.

Bài khấn mẫu

Bài khấn viết ngắn gọn theo cấu trúc phổ biến. Mỗi nơi có một dị bản; điều quan trọng là lòng thành, bạn có thể khấn bằng lời của mình. Phần trong ngoặc […] thay bằng thông tin nhà bạn.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát, Đức Mục Kiền Liên Bồ Tát.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ, chư vị Tôn thần, các cụ tổ tiên nội ngoại họ [họ].

Tín chủ con là: [họ tên], ngụ tại: [địa chỉ].
Hôm nay là ngày rằm tháng Bảy năm [năm], tiết Trung nguyên, mùa Vu Lan báo hiếu. Tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật kính dâng trước án.

Chúng con nhớ ơn sinh thành dưỡng dục của ông bà, cha mẹ, tổ tiên. Cúi xin gia tiên chứng giám lòng thành, phù hộ cho con cháu mạnh khỏe, bình an.
Nhân ngày xá tội vong nhân, chúng con cũng xin bố thí chút lễ mọn cho các vong linh không nơi nương tựa, cầu cho các vong linh sớm được siêu thoát.

Tín chủ con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Kiêng kỵ

  • Không cúng cô hồn trong nhà hoặc đặt mâm lên bàn thờ gia tiên.
  • Không mang lễ vật cúng cô hồn trở vào nhà; nên chia hết cho mọi người ngoài đường.
  • Không cúng cô hồn vào buổi sáng sớm; phổ biến là chiều tối.
  • Theo quan niệm dân gian tháng Bảy, tránh gọi tên nhau vào ban đêm, phơi quần áo qua đêm, đi đêm khuya.
  • Nhiều người kiêng làm việc lớn (cưới hỏi, mua nhà, khai trương) trong tháng Bảy. Đây là quan niệm, mỗi người tự cân nhắc.
  • Hóa vàng ở nơi an toàn, không đốt sát cây xăng, dây điện, xe cộ.

Mẹo hữu ích

  • Nấu cháo cô hồn thật loãng, ít gạo, đúng như truyền thống "cháo loãng, gạo muối".
  • Ở chung cư, có thể đặt mâm cúng cô hồn ở khu vực chung theo hướng dẫn của ban quản lý, hoặc ở ban công.
  • Nghi thức bông hồng cài áo được tổ chức ở nhiều chùa trong suốt tháng Bảy; có thể đưa cả gia đình cùng tham dự.
  • Mùa Vu Lan cũng là dịp tốt để gọi điện, về thăm cha mẹ, ông bà. Đó là cách báo hiếu thiết thực nhất.

Nguồn gốc và ý nghĩa

Lễ Vu Lan bắt nguồn từ kinh Vu Lan Bồn của Phật giáo, kể về Tôn giả Mục Kiền Liên. Ngài dùng thần thông thấy mẹ mình bị đọa làm ngạ quỷ, đói khổ. Đức Phật dạy Ngài vào ngày rằm tháng Bảy, sau mùa an cư của chư tăng, sắm lễ cúng dường để nhờ công đức đó cứu mẹ. Từ đó, rằm tháng Bảy trở thành mùa báo hiếu cha mẹ, ông bà tổ tiên.

Nghi thức "bông hồng cài áo" bắt nguồn từ bài viết cùng tên của Thiền sư Thích Nhất Hạnh năm 1962: người còn mẹ cài bông hồng đỏ, người đã mất mẹ cài bông hồng trắng.

Theo tín ngưỡng dân gian, rằm tháng Bảy còn là ngày "xá tội vong nhân": cửa ngục được mở, các vong hồn được về dương gian. Người ta cúng thí thực, bố thí đồ ăn cho những vong linh không nơi nương tựa. Ở miền Nam có tục "giành giật cô hồn" rất vui, trẻ con xóm này sang xóm khác chờ lấy bánh kẹo.

Câu hỏi thường gặp

Cúng cô hồn nên làm lúc nào?

Phổ biến là vào buổi chiều hoặc chập tối ngày 14 hoặc 15 tháng Bảy. Nhiều cửa hàng cúng vào mùng 2 và 16 hằng tháng, nhưng rằm tháng Bảy là lễ lớn nhất.

Người không theo đạo Phật có thể cài hoa hồng ngày Vu Lan không?

Có. Nghi thức bông hồng cài áo mang ý nghĩa nhân văn về lòng biết ơn cha mẹ, phù hợp với tất cả mọi người.

Có nên kiêng làm việc lớn trong tháng Bảy âm lịch?

Nhiều người quan niệm tháng Bảy là "tháng cô hồn" nên ngại mua nhà, cưới hỏi, khai trương. Đây là quan niệm dân gian, mỗi người tự cân nhắc.