Nếp Việt
Lễ hội

Lễ Ok Om Bok của người Khmer

Lễ Ok Om Bok, lễ cúng trăng của đồng bào Khmer Nam Bộ vào rằm tháng 10 âm lịch: đút cốm dẹp, thả đèn nước và đua ghe ngo.

Thời gian
Rằm tháng Mười âm lịch
Nơi
Đồng bào Khmer Nam Bộ, nổi tiếng ở Sóc Trăng, Trà Vinh
Năm nay rơi vào
Thứ Hai, 23/11/2026ngày 15 tháng Mười âm lịch, năm Bính Ngọ, còn 3 ngày

Tóm tắt nhanh

  • Khi nào: rằm tháng 10 âm lịch.
  • Lễ chính: cúng trăng, đút cốm dẹp cho trẻ nhỏ và hỏi điều ước.
  • Hội: thả đèn nước, đèn gió, đua ghe ngo (nổi tiếng nhất ở Sóc Trăng).

Đêm rằm tháng Mười, khi trăng tròn vằng vặc, các phum sóc Khmer khắp Nam Bộ bày lễ cúng trăng. Sáng hôm sau, trên sông, những chiếc ghe ngo dài thượt lao vun vút trong tiếng hò reo. Đó là lễ Ok Om Bok.

Ok Om Bok là gì?

"Ok Om Bok" trong tiếng Khmer nghĩa là "đút cốm dẹp". Người Khmer tin Mặt Trăng là vị thần cai quản thời tiết, mùa màng. Sau vụ lúa, lễ cúng trăng là để tạ ơn thần đã cho mưa thuận gió hòa và cầu một mùa sau bội thu.

Lễ cúng trăng và đút cốm dẹp

Đêm rằm, các gia đình bày mâm lễ ngoài sân hướng về phía trăng lên, gồm cốm dẹp (làm từ lúa nếp mới), chuối, khoai, dừa, bánh trái. Khi trăng lên cao, người lớn tuổi nhất đút cốm dẹp vào miệng trẻ nhỏ, vỗ lưng và hỏi điều ước. Trẻ nói ra mong muốn của mình, người lớn tin rằng điều ước sẽ thành.

Thả đèn nước, đèn gió

Trong những đêm lễ, người Khmer thả đèn nước (lồng đèn trang trí lộng lẫy, thả trôi trên sông) và thả đèn gió (đèn trời) để tạ ơn thần nước, gửi gắm ước mơ, xua đi điều không may.

Đua ghe ngo

Đua ghe ngo là phần hội sôi động nhất. Ghe ngo là chiếc thuyền độc mộc dài, có thể chở vài chục tay chèo, mũi và đuôi cong, trang trí rực rỡ. Mỗi chùa Khmer thường có ghe riêng. Hội đua ghe ngo ở Sóc Trăng là lớn và nổi tiếng nhất, thu hút đông đảo người xem.

Kinh nghiệm xem đua ghe ngo

  • Đến sớm để có chỗ đứng tốt dọc bờ sông; mang nón, nước uống.
  • Theo dõi thông báo của địa phương về ngày giờ thi đấu chính thức.
  • Thử cốm dẹp, bánh truyền thống Khmer bày bán quanh khu vực lễ hội.

Ứng xử khi dự lễ

  • Không đứng sát mép bờ sông, không leo lên lan can khi xem đua ghe.
  • Tôn trọng không gian lễ cúng trăng của các gia đình và chùa Khmer.

Mâm lễ cúng trăng

Đèn nước, đèn gió

Đèn nước là những chiếc thuyền nhỏ làm bằng thân cây chuối hoặc tre, kết hoa, gắn nến, thả trôi trên sông như lời tạ ơn thần nước và gửi đi những điều không may. Ngày nay, nhiều nơi làm đèn nước rất lớn, trang trí công phu theo hình tháp, chùa, thuyền rồng để thi giữa các chùa.

Đèn gió (đèn trời) được thả lên không trung trong đêm rằm. Do nguy cơ cháy, nhiều địa phương đã quy định chỉ thả ở khu vực cho phép; người tham gia nên tuân theo hướng dẫn của ban tổ chức.

Ý nghĩa của điều ước dưới trăng

Nghi thức đút cốm dẹp là phần thiêng liêng nhất của lễ cúng trăng. Người Khmer tin rằng điều ước mà trẻ nói ra trong đêm rằm, dưới sự chứng giám của thần Mặt Trăng, sẽ được ban phước. Nhờ vậy, lễ Ok Om Bok vừa là lễ tạ ơn mùa màng, vừa là dịp người lớn bày tỏ tình thương và mong ước cho thế hệ sau.

Câu hỏi thường gặp

Ok Om Bok năm nay vào ngày nào?

Lễ diễn ra vào rằm tháng 10 âm lịch (tương ứng tháng 12 theo lịch Khmer). Ngày dương lịch năm nay ghi ở đầu bài.

Người Kinh có tham gia được không?

Lễ hội, đặc biệt là đua ghe ngo, mở cho mọi người cùng xem và chung vui.